Tết đến cùng tìm hiểu về múa Lân

Tết đến cùng tìm hiểu về múa Lân

Lân theo truyền thuyết dân gian là môt Linh Vật, Lân mang may mắn, phồn thịnh đến cho con người. Lân trừ tà ma yêu quái, xua đuổi xui xẻo, cho nên người ta dung Lân xua đuổi những điều xấu trong đêm trừ tịch, và Lân nhảy múa mang niềm vui may mắn đến trong những dịp đầu năm.  Vì vậy, múa lân không chỉ là một môn nghệ thuật biểu diễn mà còn được coi như một sự khởi xướng may mắn, vui tươi, mang tới sự thịnh vượng cho một ngôi nhà, khai trương một cửa tiệm, và chắc chắn Lân Không thể thiếu trong dịp đầu năm mới.

Múa lân đã trở thành quen thuộc trong mỗi dịp xuân về.  Để chứng minh tài nghệ của một con Lân thì đoàn lân cho Lân biểu diễn "Lân lên Mai Hoa Thung". Đây cũng là điệu múa khó và nguy hiểm  vì lân phải nhảy múa, nhào lộn trên dàn Mai Hoa Thung với  24 cọc sắt cao từ 1,2m đến 3m, chiều dài không quá 15m, và thời gian biểu diễn trong vòng 15 phút. (Tài liệu về Lân lên MHT collected from internet)

Để biểu diễn được thuần thục và cho khán giả những màn nhào lộn nhảy múa những pha đẹp mắt, thì các thành viên của đoàn lân đã phải khổ luyện với thời gian rất lâu, có nhưng em đã phải tập khổ luyện từ khi tuổi còn bé.  Những võ sinh có võ thuật cao và phải tập luyện với thời gian khá dài hàng thập niên trở lên mới có khả năng để biểu diễn "Lân lên Mai hoa Thung".

Múa lân cũng đã được công nhận là một môn thể thao chính thức của các đại hội thể thao ở Á Châu

Con Lân oai phong và hung tráng ở chiếc đầu, bởi vậy đầu lân được làm rất tỉ mỉ và công phu. Lân còn được phân chia giai cấp thứ tự theo màu sắc của những chiếc râu. Ngày xưa người ta làm những chiếc râu màu bạc, màu đỏ, và màu đen, dựa trên màu sắc đó người ta biết được thâm niên của đoàn Lân.  Râu Bạc là đoàn lân có thâm niên hai mưoi lăm năm, râu đỏ là mười năm và râu đen là năm năm.

(Nghe kể) Ngày xưa có những màn các đoàn Lân Tranh nhau dành địa bàn hoạt động dựa theo thâm niên của đoàn Lân. Nếu đoàn Lân ít thâm niên đang biểu diễn mà thấy đoàn Lân thâm niên hơn xuất hiện thì họ nên rút lui. Cũng vì những điều này mà đã có những ấu đả xảy ra giữa các đoàn Lân tranh dành bá chủ.

Các đoàn lân đều trân trọng các con Lân. Cho nên, trước khi khai trương một con lân, trưởng đoàn phải làm lễ khai quang điểm nhãn, tức là mở mắt cho lân.

Khi chiếc đầu Lân được hoàn thành, họ thường chừa hai con mắt, chp đến khi cúng tổ điểm mắt cho Lân xong, Lân mới có hồn. Lễ điểm nhãn mở mắt cho Lân trưởng đopàn lân thường tìm kiếm để mời những vị võ sư, chưởng môn phái có thực tài đến làm lễ điểm nhãn với hy vọng Lân múa sẽ đẹp và oai phong, mạnh mẽ, có hồn và có khí lực.

Khi muốn thay Lân mới, người ta đốt đi đầu lân cũ với niềm tin trả Lân về với trời đất. Ngoài những màn biểu diễn độc đáo, Lân còn là niềm tin cho những ai tin vào sư may mắn vui vẻ phồn thịnh do Lân mang đến. Ngày nay, khi bắt đầu một điều gì mới như khai trương, tân gia, đều có bóng dáng Lân với hy vọng mang lại nhiều may mắn. Đặc biệt là khi năm mới tết đến không thể thiếu Lân trong những màn đốt pháo giao thừa trừ tịch, và đón những ngày mới đầu năm.

Sau đây là bài Sưu Tầm trên net nói về lịch sử của Lân

Tục múa Lân được bắc đầu từ Trung quốc, là một nét văn hóa truyền thống của dân tộc Trung Hoa. Nó được lưu truyền từ đời này sang đời khác và đã được truyền bá ở nhiều nước trên thế giới.Theo truyền thuyết của người Trung Quốc, vào thuở khai thiên lập địa có một con thú ăn thịt người năm nào cũng đến rằm tháng Tám là xuất hiện, tác oai tác quái, làm cho dân làng hoảng sợ.

Bỗng, ngày nọ có một nhà sư đến giúp dân trừ ác thú. Nhà sư cho một đệ tử bụng to, mặc bộ đồ đỏ rực, tay cầm chiếc quạt thần phất liên tục để xua ác thú và một số đệ tử khác thì gióng trống khua chiêng dồn dập, làm con ác thú khiếp đảm bỏ chạy.

Từ truyền thuyết đó, người Trung Quốc cải biên nhiều lần, cuối cùng đã biến con ác thú trở thành con lân, đệ tử bụng to trở thành ông địa và số đệ tử gióng trống khua chiêng trở thành những người đánh trống, đánh xập xèng trong một đội múa lân. Ngày rằm tháng Tám hãi hùng trong truyền thuyết trở thành ngày Tết Trung thu của trẻ em. Tết Trung thu kéo dài nhiều ngày vào thời điểm giữa tháng Tám âm lịch hàng năm và múa lân là hoạt động chính trong dịp tết này.

Dần dần, phong tục múa lân và Tết Trung thu phát triển sang nhiều nước khác. Kiểu múa cổ nhất là múa kỳ lân. Đầu kỳ lân có 3 dạng chính: miêu hình, hổ hình và hổ báo hình. Độ to nhỏ của đầu lân và mình lân tuỳ theo kích thước của người múa lân. Còn quy mô thiết kế, chất liệu, thẩm mỹ thì phụ thuộc vào khả năng tài chính của những người tổ chức.

Trong quá trình biểu diễn múa lân, tiếng trống giữ vai trò chủ đạo. Khi lân múa: nhịp trống nhanh, lân quỳ: nhịp trống chậm lại, lân ngủ: nhịp trống thưa và nhẹ, lân thức dậy: nhịp trống rộn ràng, lân vượt chướng ngại hay ngoạm cờ, ngoạm tiền vào miệng: tiếng trống nhanh, mạnh, liên hồi... Ông địa có vai trò hết sức quan trọng và dễ gây ấn tượng với những động tác như địa chào, địa làm hề, địa dắt lân... Có những ông địa nói lời chào hay, khiến gia chủ rất vui. Chẳng hạn: "Nay lân vào đuổi tà ma/Cho cửa nhà lộc đỏ, cho trái hoa chín vàng/Chúc cho gia chủ bình an/Học hành đỗ đạt, mùa màng bội thu”.

Nhiều gia đình đều đặn đến dịp Trung thu là rước lân vào nhà nhảy múa để "xua tà khí” và đem đến những điều tốt lành. Cũng không ít người cho rằng, gọi lân vào múa cho vui cửa vui nhà và cũng là để "ủng hộ các cháu”, bởi cuối bài biểu diễn bao giờ cũng có động tác lân ngậm tiền thưởng của gia chủ.Xưa kia, lân chỉ múa trên mặt đất, ngày nay lân còn múa trên các giàn sắt cao với nhiều động tác cực kỳ ngoạn mục. Từ múa lân, nhiều nơi còn tạo dựng thành múa sư tử, múa rồng.

Ở nước ta những năm gần đây, Hội thi múa lân trong dịp rằm tháng tám được tổ chức rất tưng bừng tại nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị. Những con lân được trang trí rất đẹp mắt, nhảy múa theo kịch bản với sự luyện tập hết sức công phu khó nhọc. Và không chỉ trung thu, bây giờ người ta còn tổ chức múa lân trong các dịp hội hè, tế lễ, khai trương cửa hàng, cửa hiệu... Cũng có nơi tổ chức múa lân mừng năm mới, với các bài múa mang ý nghĩa cầu chúc an khang thịnh vượng như Kim ngân sư chúc thọ, Lân hái cỏ linh chi, Lân ngậm cá chép vàng...